Alzheimerraren aurkako sendagaien bilaketa bizkortzeko ikerketa egingo dute Euskadiko ordenagailu kuantikoarekin

Osasun Saila izango da Euskadiko ordenagailu kuantikoa erabiliko duen Eusko Jaurlaritzaren lehen ikerketa proiektuaren buru. Alzheimerraren aurkako borroka irauli nahi duen osasun arloko ekimenaren bitartez, diana terapeutiko berriak identifikatu nahi dira, funtsezkoak izango baitira gaitza tratatzeko etorkizuneko sendagaien garapenean.

Osasun Sailetik jakinarazi dutenez, Donostian kokatuta dagoen IBM Quantum ordenagailua abangoardiako azpiegitura da eta Eusko Jaurlaritzak osasun arloan zuzenean aplikatzea lehenetsi du, besteak beste. Horrela, ikerketa proiektua Basque Quantum, Osasun Sailaren Biobizkaia Osasun Ikerketako Institutu, Osakidetza eta IBM Cleveland Clinic erakundearen arteko nazioarteko aliantza estrategikoaren emaitza da.

Alzheimerra tratatzeko etorkizuneko sendagaien garapenean giltzarri izango diren diana terapeutiko berriak identifikatze aldera konputazio kuantikoa aplikatuko duen Euskadiko lehen osasun proiektua da, Euskadi biomedikuntzaren elitean kokatuko duena, nabarmendu dute Osasun Sailetik.

Alzheimerra milaka gene eta prozesu biologikok parte hartzen duten gaixotasun konplexua da, eta metodo informatiko tradizionalekin oso zaila da elkarreragin horiek guztiak aztertzea. Ordenagailu kuantikoari esker, Osasun Sailak algoritmo kuantikoak erabiliko ditu erronka hori gainditzeko, garapen bidean dagoen teknologia horrek aurrekaririk gabeko kalkulu gaitasuna baitu, eta, hartara, datu biologikoen kopuru handiak prozesa eta azter ditzake.

Biobizkaia institutuko lantaldea diana terapeutikoak identifikatuko dituen eta ondoren garuneko organoideetan baliozkotuko dituen algoritmo kuantiko espezifikoak prestatzen ari da. Pazienteen zeluletan oinarrituta laborategian garatutako ehun eredu txikiak dira, proposatutako tratamenduak ingurune erreal eta pertsonalizatuan eraginkorrak diren ikustea ahalbidetuko dutenak.

Era berean, laborategian lortutako informazioa baliagarria izango da algoritmoak berrentrenatzeko eta hobetzeko eta teknologiaren eta biologiaren arteko etengabeko hobekuntza zikloa sortzeko.

LANTALDEA

Biobizkaiak eta Osakidetzak Neuroirudi Konputazionaleko taldeko ikertzaile Ibai Diez, Asier Erramuzpe, Ivan Carcamo eta Jesus M. Cortesekin eta Basque Quantum-ekin batera sortutako lantaldeak Osakidetzaren barruan algoritmo kuantikoek dituzten aukerak aztertzen ditu, eta horrek eragin positiboa du EAEko osasun sare publikoko osoan. Izan ere, Alzheimerrarekin hasi diren arren, algoritmo horiek beste gaixotasun batzuetan erabiltzea ere aztertuko dute, euskal pazienteen mesederako.

Proiektuarekin, Eusko Jaurlaritzak lehen mailako azpiegitura teknologikoak erakartzeko duen gaitasuna erakusten du, baita medikuntza pertsonalizatuaren eta doitasuneko sendagaien aurkikuntzaren hurrengo aroa gidatzeko duen talentua ere, Euskadiko Osasun Itunarekin bat etorriz.