Kanarietako eta Euskadiko gobernuek salatu dutenez, Migrazioaren eta Asiloaren Europako Ituna, «ziurtasun baino zalantza eta zalantza gehiago» daude haren aplikazioari, eraginari eta, batez ere, migratzen duten pertsonentzat dituen bermeei buruz.
Hauxe adierazi dute Kanarietako Gobernuko Lab Uharte Arduradunek (IRLab), Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren Sailaren laguntzarekin antolatu duten ekitaldian. Madrilgo Arte Ederren Zirkuluan egin da, eta zenbait adituk agerian utzi dute Europako Itunak bere aplikazioa zaildu dezaketen zehaztugabetasunak eta hutsuneak dituela. Joan den apirilean antzeko bilera bat egin zen uharteetako erakundeekin, eta orain Madrilen errepikatzea erabaki da, erakundeek informazio gutxi dutelako dokumentua indarrean jartzeak izango duen eraginari buruz.
Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren sailburu Nerea Melgosak azpimarratu zuenez, Migrazioaren eta Asiloaren Europako Itunak "joko-taula aldatuko du", eta egoera horren aurrean "ez da nahikoa arau berrien enuntziatu orokorra ezagutzea. Arau zehatzak zein izango diren jakin behar dugu. Nork hartuko du bere gain zer erantzukizun, zer baliabide, zer epe, zer prozedura, zer berme eta zer izango den autonomia-erkidegoen parte-hartzea".
Horri dagokionez, adierazi zuen Euskadi ez dela "pribilegioak eskatzen ari, baizik eta argitasuna" Europako Ituna Estatuan aplikatzeko moduari buruz, autonomia-erkidegoek izango duten eginkizunari buruz, jarriko diren baliabideei buruz, laguntza juridikoari buruz, pertsona kalteberen babesari buruz – batez ere haurrak eta nerabeak –, bai eta egonaldiei, bideratzeei, mugaz gaindiko koordinazioari eta finantzaketari buruz ere.
Eta, batez ere, Kanarietako presidenteak adierazi zuen bezala, euskal sailburuak zerbitzu publikoei eta bizikidetzari zuzenean eragiten dieten erabakietan parte hartzeko eskatu du. Horregatik, azpimarratu zuenez, migrazio-politika "ezin da diseinatu lurralde-errealitatetik urrun dagoen logika zentralizatu batetik", Europan eta Madrilen hartzen diren erabakiek oso ondorio zehatzak baitituzte Kanarietan eta Euskadin.
Kanariak, Nerea Melgosak esan zuenez, hegoaldeko muga da, eta Euskadi iparraldeko muga, migrazio-ibilbideak ez direlako lehen helmugan amaitzen. Eta desplazatzen den biztanleria migratzaile horrek beharrak sortzen ditu lurralde desberdinetan, eta «erantzun koordinatuak, koherenteak eta jasangarriak eskatzen ditu».
Euskadi erantzunaren zati garrantzitsu bati eusten ari da, eta "ezin da ziurgabetasunaren mende egon". Horregatik, kezkatuta agertu zen Itunaren aplikazioaren atarian "hipotesiak lantzen jarrai dezagun" Estatuko arauak nola egokituko diren zehatz-mehatz jakin gabe. Eusko Jaurlaritzako ordezkariak esan zuenez, elkartasuna "ezin da hitz polita baino izan. Elkartasunak agenda, aurrekontua, gobernantza eta erantzunkidetasuna izan behar ditu".
Euskadik adierazi zuen, eredu bat dauka, Harrerako Euskal Eredua, eskala egokian, plangintzan, erakundearteko koordinazioan, hirugarren sektorearen parte-hartzean, hurbiltasun komunitarioan, bizikidetzan eta akonpainamendu integralean oinarritua. "Gure eredua", esan zuen, "ez da inprobisazioa. Ez da zifra-dantza. Komunikabideek ez digute gure erakundeei, gure auzoei eta gure zerbitzu publikoei eragiten dieten erabakien berri ematen". Amaitzeko, euskal eredua "harrera bai da, inprobisazioa ez. Elkartasuna bai, aldebakartasuna ez. Koordinazioa bai, ziurgabetasuna ez".
Eta Migrazioaren eta Asiloaren Europako Ituna aplikatu eta astebetera, honako hau esan zuen: «Berriz ere informazioa, parte-hartzea eta argitasuna eskatzen ditugu. Erantzukizunetik, esperientziatik, leialtasun instituzionaletik eta irmotasunetik abiatuta egiten dugu». Izan ere, iristen diren pertsonek, babesa eskatzen dutenek, laguntzen duten erakundeek, kudeatzen dituzten erakundeek eta elkarrekin bizi diren herritarrek "merezi dute. Ez dute inprobisaziorik edo isilunerik merezi". Gogorarazi zuen, gainera, "harrera ez dela soilik plazen arabera neurtzen, eskubideen arabera baizik."
