Arabak berotu ditu jada bere urteko hitzordu ezagun eta jendetsuenetako baterako motorrak: San Prudentzio eta Estibalizko Andre Mariaren jaietarako. 2026an, berriz ere, jarduera-programa zabala zabalduko da apirilaren 24tik maiatzaren 1era. Zortzi egunetan zehar, lurraldea jai-eremu handi bihurtuko da, non tradizioa, kultura eta aisialdia kalean biziko diren, Gasteizko zein probintziako milaka pertsona erakarriz.
Tokiko ospakizun soila izatetik urrun, Arabako nortasunean sakon errotutako belaunaldien arteko topagunea dira jai hauek, non erritu historikoak –danborrada edo erromeria kasu– eta publiko guztientzako pentsatutako proposamen garaikideak uztartzen diren. Ospakizunen hasiera ofiziala ostiralean izango da, ondoren etorriko den guztiaren aurkezpen-gutun gisa pentsatutako jardunaldia, hasiera-hasieratik jai-kutsua hartuko duena. Ekitaldi nagusia inaugurazio pregoia izango da. Aurten, Antonio Altarribak emango dio hasiera zortzi eguneko jarduera etengabeari.."
Hortik aurrera, programazioa kultur eta jolas proposamen batzuekin zabalduko da, eta kaleak eta plazak giroz betetzen hasiko dira: zuzeneko musika emanaldiak, animazio ibiltaria eta lehen hitzorduak, familientzat zein gazteentzat pentsatuak.
Lehen egun horrek funtzio sinbolikoa ez ezik estrategikoa ere betetzen du, herritarren parte-hartzea pixkanaka aktibatzeko eta jai-giroa sortzeko balio baitu. Giroa gero eta handiagoa izango da funtsezko jardunaldiak hurbildu ahala.
Egunak aurrera doazen heinean, egitarauak indarra hartuko du, baina apirilaren 27an, San Prudentzio bezperan, izango da ospakizunaren unerik enblematiko eta ezagunenetako bat. Amaitzeko, ikuskizun piromusikal batek ikus-entzuntzoko garrantzia emango dio tradizioaren eta herritarren parte-hartzearen arteko lotura sinbolizatzen duen gauari, jai-balioaz harago. Izan ere, egun hauetan Araba bisitatzen dutenek eta herritarrek gehien espero duten uneetako bat da.
Jaien hasiera: Antonio Altarriba eta Probintzia Plaza
Programazioa
Apirilaren 24an hasiko da ofizialki programazioa, jai-egutegiko ekitaldi sinbolikoenetako batekin: pregoi iragarlea, 20:00etan Probintzia plazan. Jaiei hasiera emateko arduraduna Antonio Altarriba idazle, saiogile eta gidoigilea izango da. Gasteizen bizi den izen handiko pertsonaia da eta bere ibilbidean sari nazional eta internazional ugari jaso ditu, hogei hizkuntza baino gehiagotara itzulitako lanak izateaz gain.
Aurkezpena Josune Velez de Mendizabalek egingo du, izaera instituzionala eta bokazio kultural argia uztartuko dituen ekitaldian. Pregoiaren ondoren, musikak hartuko du lekukoa, BRUNO On The Floor taldeak eskainiko duen Bruno Mars Tributua kontzertuarekin. Bartzelonatik datorren boskoteak artista estatubatuarraren arrakasta handien errepasoa egingo du, publikoa abestera eta dantzatzera gonbidatzen duen ikuskizun dinamiko eta hurbilaren alde eginez.
Gastronomia eta herri kultura apirilaren 25ean
Apirilaren 25ean, larunbata, gastronomia eta herri kultura izango dira protagonista, eta Probintzia Plaza izango da jardueraren epizentroa goizeko lehen ordutik. 10:00etatik aurrera, Arabako plater tipikoen lehiaketa tradizionala egingo da, eta, ondoren, Arabako Errioxako ardoen dastatze-lehiaketa, lurraldeko sukaldaritzaren aberastasuna nabarmentzen duten bi hitzordu.
Eguerdian txistorra pintxoak banatuko diren eta ondoren sariak banatuko dira, dastaketa eta herritarren parte-hartzea uztartuko dituen jardunaldi batean. Aldi berean, Arabako koadrilen eta Trebiñuko enklabearen erakusketa egingo da, lurraldea eta bertako nortasunak sustatzera bideratutako ekimena.
Programazioa osatzeko, dantza tradizionaleko emanaldiak, Fanfarreen Eguneko kalejira alaia —hainbat musika taldek zeharkatuko dute zentroa— eta A Contra Blues taldearen gaueko kontzertua izango dira, egun bizi eta askotariko bati amaiera emateko.
Euskal Gunea eta San Prudentzio bezpera
Apirilaren 26an, igandea, tonu lasaiago baina parte-hartzaileagoa eskainiko du, kaleko animazioa eta zuzeneko musika ardatz dituzten proposamenekin. Eguerdian zehar, erdiguneko eta hirigune historikoko hainbat gunetan emanaldi ibiltariak izango dira, hala nola Kantuz Blai abesbatzarena, eta kaleetako jai giroa bizirik mantentzen lagunduko dute. Gauean, berriz, Euskal Gunea izango da protagonista, Arka Plazan. Muxutruk taldeak euskarazko musikaren aldeko apustua indartuko duen kontzertua eskainiko du bertan.
Apirilaren 27an, astelehena, San Prudentzio bezperan, programazioak bere unerik enblematikoenetako bat beteko du, tradizioa, herritarren parte-hartzea eta ikuskizuna uztartzen dituen jardunaldi batean. Arratsaldea Katedral Berriaren aurrean odola emateko kanpaina batekin hasiko da, eta osagai solidario bat ere sartuko da jaietan. 19:00etatik aurrera hasiko da danborradaren ibilbidea hirigunean zehar.
Oso errotuta dagoen ekitaldia da, eta espero den erretretarako giroa prestatzen joango da. Bi eszenatoki garrantzitsutan egingo da: Plaza Barrian lehenik, Udal Folklore Akademiaren parte-hartzearekin, eta Probintzia Plazan ondoren, non tronpeta-jotzaileek eta atabalariek Aldundiaren balkoitik egindako dei tradizionalak interpretatuko dituzten. Programazioan musika eta eszena emanaldiak izango dira, hala nola A Contra Blues, Kanta Berri abesbatza, Mala Brigo konpainia edo Artea Teatro Musical, ekitaldiari dimentsio garaikide bat emanez.
Egunari amaiera emateko, 22:00etan ikuskizun piromusikala izango da, eta gauari hasiera emateko, elkarte gastronomikoek desfilea egingo dute alde zaharretik, eta herri-dantzaldia egingo dute Arka plazan.
Apirilaren 28a: Egun handia Armentian
Apirilaren 28an, azkenik, Arabako jaietako egun handia iritsiko da, eta hainbat ekitaldi egingo dira hiriaren erdigunean: San Prudentzio zortzikoa, Zeledonen Birbiloben danborrada goizean eta haurrentzako danborrada arratsaldean.
Hala ere, jaiaren eszenatoki nagusia Armentiako zelaietan izango da: haurrentzako jarduerak, dantzak, herri-kirolen erakustaldiak, girotzea eta bi kontzertu zelaietan, arratsaldea osatzeko. Txapela Brava izango da, 18:00etan, euskal arima duen rantxera eta zezenketa taldea. Eta lehenengo aldiz, Gazte talent lehiaketan talde irabazleetako bat batu da, 21:00etan: Aldaia Larrein taldea bere rock alternatiboarekin.
Jaien amaiera: Estibalizko erromeria
Hilaren 29an eta 30ean, proposamen kultural eta eszenikoak zirku garaikideko ikuskizunetik igaroko dira, kontzertuez gain. Euskal Gunean, berriz, Jonkassekin izango da hitzordua hilaren 29an, Arka euskarazko zuzeneko dantzagarri eta aldarrikatzairea aurkezten duenean. Hilaren 30ean, gainera, nostalgikoenek hitzordua dute Probintzia plazan, dantzariaren jai zortzirenarekin, 21:00etan.
Maiatzaren 1ean, jai-giroa Estibalizera mugituko da erromeria tradizionalarekin. Aurten, Irainak Kentzeko Lanen lehen azokaren 50. urteurrena ospatuko da. Jarduerak egun osoa irauten du: lehiaketak, haurrentzako tailerrak, kirol erakustaldiak, musika, dantzak, bertsolariak eta herri bazkaria.
“Programazioak garenaren eta izaten jarraitu nahi dugunaren arteko oreka islatzen du: jai biziak, irekiak, belaunaldien artekoak eta publiko guztientzat pentsatuak”, adierazi du Del Valek San Prudentzioko ekitaldien aurkezpenean.
