Elurtearen bi aurpegiak Araban

Arabako herriek azken urteotako elurte handienetako batez gozatzen dute egun hauetan, baina haien ondorioak eta neguaren gogortasuna ere jasaten dituzte, hirian baino gogorrago jotzen baitu herrietan

10.01.2021 | 00:39
Anartz Gorrotxategi, Maeztuko alkatea

Elurrak gurasoak eta seme-alabak biltzen ditu elurrezko panpinaren inguruan. Gazteak eta haurrak dibertitzen ditu, eta Eguberri kutunagoen sentsazioa sortzen du. Baina bere alderdirik negatiboena ere badu: errepideetan istripuak izateko arriskuak areagotzeaz gain, abeltzainen lana zailtzen du, traktoreen gasolina-biltegiak, animalien edaritegien eta zabortegiak izoztu egiten ditu. Are okerrago daude, batez ere, azken egunotan elurte gehien izan dituzten Arabako herriak, baita hirikoak baino izozte handiagoak jasaten ari direnak ere.

Okina, 800 metroko altitudean dagoen Bernedoko udalerria, egun honetako elurraren alderik gogorrena jasaten ari den herri horietako bat da. Ia biztanle guztiak abeltzaintzan bizi dira, eta elurte hauek, duela urte batzuk bezala herrian itxita uzten ez badituzte ere, lana zaildu eta moteldu egiten dute eguneko ordu eta orduetan. Hala azaldu du Mikelek ere, batzarreko lehendakariak berak, eta elurraren ondorioak konpontzeko askoz ordu gehiago lan egin behar dutela esan du. "Ditugun makinei esker, ez dugu inkomunikazio-arazorik Gasteizekin, baina elurrak arazo asko ekarri dizkigu", esan eta azaldu du: "Izotz-plaka asko daude, eta ez dugu nahi izan eskola-autobusa etortzea, portuan arriskuak saihesteko". Kasu honetan, gurasoek berek egiten dute lur orotako beste ibilbide bat, hurbilen dagoen herrira hurbildu arte. Baina hori ez da Okinan bizi den arazorik handiena. "Arazorik handiena lan egiteko mugimendua da. Abeltzaintzaren %100ean bizi gara eta pentsua bota behar da, animaliak mugitu behar dira, eta horrek ematen dizkigu arazo gehien", dio. Ez dute lana geldiarazten, baina lan gehiago egiten dute horretara iristeko. "-12 gradutara gaude, pentsa nola dugun landetxea, edalontziak ere izoztuak daude! Horrek lan handia eskatzen du desizozteko eta gure lanarekin jarraitzeko. Traktoreetako gasolioa ere izoztu egin da. Gauza horiek guztiek eguraldiari begira egotea eragiten dute, guretzat oso albiste txarra da elurra egotea", dio. Asparrenan ere elurte honek arazoak ekarri ditu, bereziki Araian. Bertako alkateak, Chelo Ausmendik, azaldu du Udalak giza baliabide eta baliabide material asko jarri behar izan dituela herritarrak beren etxeetatik baldintza seguruenetan atera daitezen."Ez da batere erraza izan Udalak egin behar izan duen lana, elurteak asteburuan harrapatu baitzuen. Baina lan handia egin dugu herritarrak modurik seguruenean atera daitezen", azaldu du. Gainera, arazo handienetako bat Araian izan duten "gehiegizko" jendetza izan da. "Jende asko etorri da elurrera, ezin izan dira Pirinioetara joan eta jendea hona etorri da. Lana indartu behar izan dugu, eta elurren lana garesti aterako zaigu. Baina ahalik eta azkarren jardun dugu, kalean brigada indartzeko pertsona gehiago kontratatuz, elurra kentzeko makina sendotzen aritu diren bi pala kontratatuz, eta eskolako patioa eta kulturetxeko kale bat aparkaleku gisa jarri ditugu, non elurra palaz kendu baita". "Asteburu kaotikoa izan zen, neurriak hartuz eta konponbideak bilatuz, elur gehiegi izan da, baina makineria eta langileekin indartu dugu lana, eta konpondu ahal izan dugu. Ea zer moduz egun hauetan", dio.

Larrituta Zigoitiko alkateak, Javier Gordeñak, herrietan bizi izan diren zailtasunak ere azaldu ditu, bereziki Muruan. "Agobio sentsazioa izan da. Jende asko etorri da elurretara, inbasio pixka bat egon da", dio. Hori izan da, hain zuzen ere, Muruan bizi izan den arazorik handiena, elurra kentzeko makinak ere eragozten baitzituen jende asko etortzeak. "Ez gara inkomunikatuta egon; inguru honetan elurrak ez digu trabarik egiten, eta herri bakoitzak garbiketa du kontratatua, eta, alde horretatik, ondo funtzionatu dugu, baina inbaditu egin gaituzte eta horrek gauza asko zaildu ditu, hori da okerrena eraman duguna", azaldu du.

Eta Muruan elurraz gozatu nahi izan duten herritarren etorrerak elurra kentzeko lanak ere oztopatu baditu, Maeztun herritarren zaborretan sortu den arazoa izan da zailena. Anartz Gorrotxategi alkateak azaldu duenez, herriko zabortegiak izoztu egin dira, eta langileek ezin izan dute barruko zaborra kendu zaborra kanpoan pilatzen hasi den arte. Ez jende kopurua, ez herritarren eguneroko jarduna ez dira elurraren arazo nagusiak izan, baizik eta elurraren eta izozteen ondorioz pilatu den gehiegizko zaborra konpontzea: "Izotza asko konplikatu ditu gauzak. Zaborra kudeatzeak arazoak sortzen dizkigu, edukiontziak elur-plakekin harrapatuta daude, ezin ditugu mugitu husteko edukiontziak kentzeko. Izoztu egin dira eta ez dago edukiontziak mugitzen dituenik", azaldu du. Zein da dagoen irtenbidea? itxaron urtu arte eta garbitu traktoreekin eta palekin edukiontzien inguruko eremuak, biratuz atera eta edukiontzia hustu ahal izateko. "Horren ondorioz, edukiontziak pixka bat gainezka egon dira. Baina azkar egin dugu lan, eta husten ari gara,elurte berrirako prestatzen ari gara, ez metatzeko. Errepide batzuetan ere errefortzua eskatu behar izan dugu, errepidean geratzen zen izotzagatik", adierazi du.

Eta Urizaharran ere elurteak estali du herria mantu zuri batez, baina Olgak, bere okindegitik elurra ikusten duenak, dio elurrak ez diela garai batean bezala eragin, komunikatu gabe geratzen zirenean. "Pentsatzen dut pertsona batzuek besteek baino okerrago daramatela elurra. Guk, okindegitik, kilometro asko egin behar ditugu egunero ogia hirira eramateko, eta ikusi ditugu elurteak errepideetan uzten dituen arazoak. Zalantzarik gabe, errepidea arriskutsua da egunero gidatu behar dugunontzat. Baina ez dut beldurrik izan. Elurra kentzeko makinen lanak asko errazten du gidatu behar dugunon bidea", dio eta gaineratu du: "Agian, nire kasuan bezala, edozein baldintzarekin gidatzera ohituta nago, baina egia da autoetan herritik ateratzeko orduan errepidea arriskutsua bihurtu dela". Gainerakoan, okindegi honetatik dio izotza izan dela arriskutsuena. "Bestela, ondo gaude. Jendea normaltasunez atera da kalera, kalean ibili daiteke eta ez gara inkomunikatu geratu. Niri izugarri gustatzen zait elurra, ilusioa ere egiten dit. Hala ere, ogia banatzeko eta autoa hartzeko ordua iristen denean, ez dit ilusio handirik egiten", ondorioztatu du Olgak.