Klima aldaketaren aurka

04.11.2020 | 01:07
Lurrean dauden adar batzuen artxiboko irudia. Argazkia: Pilar Barco

Proiektu berria sortu dute zaintza-sistema erabiliko duena, ekaitzen eraginaren informazioa lortzeko

Denboraleen ondorioak murriztea, batez ere kostaldeko biztanleguneetan. Hori da Azti zentro teknologikoak egindako Marlit proiektuaren helburu nagusia. Zehazki, mugaz gaindiko ekimen honen helburua da denboraleen arriskua iragartzeko mekanismoak hobetzea. Euskal zentro teknologikoaz gain, estatu mailan, Kataluniako Unibertsiate Politeknikoak ere parte hartzen du, eta Eusko Jaurlaritzako Larrialdiei Aurre Egiteko eta Meteorologiako Zuzendaritzaren eta Kataluniako Institut Cartogràfic i Geològic erakundearen laguntza du.

Programak zaintza-sistema berritzaileak garatuko ditu, hala nola behaketa topografiko autonomoak eta tresna bideometriko berriak, bai eta olatuen hedapenaren azken belaunaldiko modelizazioa ere, ekaitzen eragina kontrolatzeko, eta bitarteko berritzaileak ikertu eta ebaluatuko ditu, itsasertzean dituzten eraginak arintzeko: "2014an denboraleen segida batek fatxada atlantikoa astindu zuen, muturreko fenomeno meteorologikoen gorakadari eta klima-aldaketarekin duten harremanari buruzko kezka areagotzen lagundu zuen", adierazi zuen atzo Pedro Liria Aztiko ozeanografian eta itsasertzaren monitorizazioan aditua dena eta proiektuaren arduradun teknikoa. "Oraintsuago, Gloria denboraleak eragin handia izan zuen Mediterraneoko kostaldean eta 13 hildako utzi zituen, dozenaka milioi euro galeretan eta bi erregistro errekor: Mediterraneoan inoiz izan den olaturik handiena, 8,4 metrorekin, eta Gandian 80 cm baino gehiagoko itsas mailaren gorakada, Estatuko Portuen datuen arabera. Udazkenaren hasiera honetan, gainera, hainbat ekitaldi esanguratsu izan ditugu Atlantikoko ekaitz handiekin lotuta. Azkena egunotan gertatu da, Épsilon urakanaren aztarnen bilakaeraren ondorioz", gaineratu zuten Aztitik.

Ildo horretatik, Aztik atzo adierazi zuenez, denborale horien ondorioak dira Euskal Herriko, Frantziako eta Kataluniako kostaldeak "klima krisiaren ondorioz itsasoak eragindako hondamendien" aurrean duen "esposizio handiaren" adibide. Horregatik, proiektu honetan, hain zuzen ere, kostaldean inpaktu handia duten denboraleen arriskua aurreikusteko eta antzemateko mekanismoak hobetu nahi dira. Hori egiten dute kostaldeko biztanleengan dituzten eraginak arintzeko eta administrazio publikoen erantzun-neurriak hobetzeko: "Hori lortzeko, Marlit denboraleek kostaldean izango dituzten inpaktuak aurreikusteko eta ebaluatzeko erabiltzen diren tresnen hobekuntzan eta automatizazioan zentratuko da, epe laburrera zein klima-aldaketaren testuinguru batean izango dituzten eraginak arintzera bideratutako neurriak diseinatzen laguntzeko", azaldu eta erantsi du Liriak. "Tresna horiek, halaber, egungo arintze-bitartekoen eraginkortasunari buruzko diagnostiko eraginkorragoa egiten lagunduko dute".

2022. urtera arte Proiektuak hilabete batzuetako lana du oraindik, izan ere, atzo jakinarazi zutenez, 2022ra arte garatuko da. Gainera, gehiago zehaztu zituzten helburuak: alde batetik, ikertzaileek aurreikusten dute tokiko datuak eta informazioa lortzea denboraleen inpaktuei buruz, zaintza- eta modelizazio-sistema berritzaileak erabiliz. Bestalde, azterketa-eremuetan historikoki gertatu diren fenomenoei buruzko datuak eta informazioa ere bilduko dituzte, administrazio publikoek bultzatutako babes-, jarraipen- eta prebentzio-ekintzei laguntzeko informazio gisa. Lan hori osatzeko, klima-aldaketaren ondorioz kostaldeko arriskuek etorkizunean izango duten bilakaerari buruzko pronostikoa egingo da, eta ekaitzek kostaldean izango duten eragina arintzeko bitarteko berritzaileak ikertu eta ebaluatuko dira. "Aztik proiektu honetan parte hartu du klima aldaketaren kausak ozeanoan, kostaldean eta itsas baliabideetan aztertzeko dugun interesari erantzuteko, eta horren ondorioak arintzeko neurriak eta konponbideak bilatzeko dugun konpromisoari erantzuteko", nabarmendu zuen Liriak.

Bukatzeko, azaroaren 4an eta 5ean egingo den bi urtez behingo ekitaldi honetan, besteak beste, honako gai hauek aztertuko dira: nola eragiten duen olatuek euskal kostaldean zehar; zein izango den klima-aldaketaren eragina Donostiako hareatzetan; edo nola erremontatzen den eta nola gainditzen den hondartza eta kostaldeko egituretan ekaitzetan.

Xehetasunez

Helburua. Azti zentro teknologikoa MARLIT proiektuaren buru da. Mugaz gaindiko ekimen horren helburua da Frantzia-Espainia euskal kostaldean eta Kataluniako kostaldean denboraleen arriskua iragartzeko

mekanismoak hobetzea, klima-aldaketak izan duen bilakaerari erreparatuta. Helburua, etorkizuneko berotze globaleko egoerak kontuan hartuta, denboraleen

ondorioak murriztea da, batez ere kostaldeko biztanleguneetan. Euskal zentro teknologikoaz gain, estatu mailan, Kataluniako Unibertsitate Politeknikoak ere parte

hartzen du, eta Eusko Jaurlaritzako Larrialdiei Aurre Egiteko eta Meteorologiako Zuzendaritzaren eta Kataluniako Institut Cartogràfic i Geològic erakundearen

laguntza du. .

Lana osatzen. Lan hori osatzeko, klima-aldaketaren ondorioz kostaldeko arriskuek etorkizunean izango duten bilakaerari buruzko pronostikoa egingo da, eta ekaitzek kostaldean izango duten eragina arintzeko bitarteko berritzaileak ikertu dira.

Esaldiak

Pedro Liria "Fatxada atlantikoa astinduta"

"2014an denboraleen segida batek fatxada atlantikoa astindu zuen, muturreko fenomeno

meteorologikoen gorakadari eta klima-aldaketarekin duten harremanari buruzko kezka areagotzen lagundu zuen".

Azti "kostaldeko arriskuen analisia"

"Proiektu hau egiteko, teknologia-zentroak kostaldeko bideometria- eta modelizazio- sistemetan dituen ezagutza teknikoak eta kostaldeko arriskuen analisian duen trebetasuna emango ditu, Eusko Jaurlaritzako Larrialdiei Aurre Egiteko eta Meteorologiako Zuzendaritzarekin (LAEMZ) eta Euskalmetekin duen lankidetzaren emaitza gisa".

Zenbakiak

4000

Ia 40 urteko ibilbidean, 4.000 proiektu baino gehiago bultzatu ditu Aztik.